ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕਾ ਖ਼ਾਲਸਾ।।  ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਜੀ ਕੀ ਫ਼ਤਹਿ।।

    ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਵੇਦਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨੂਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਸੁਰਜੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਸਲੀ ਵਾਰਿਸ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੇ ਜਾਤੀ ਅਧਾਰਤ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਵਸਤਾ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਹ ਮੰਨੂਵਾਦੀ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਦਲਿਤ ਅਤੇ ਹੇਠਲੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਾਜਿਕ ਪੂੰਜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੀ ਇਸ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਕਮ ਸਿਆਸਤਦਾਨ, ਨੌਕਰਸ਼ਾਹ, ਉਦਯੋਗਪਤੀ, ਜੋ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਵਰਗ ਹਨ । ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਿਰਤੀ ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਤਕਰਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਕੋਈ ਵਰਤਾਰਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉੱਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਆਮ ਖੂਹ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਭਰਨ ‘ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲਾੜੇ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਘੋੜੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰੇ ਦੀ ਲੁਕਵੀ ਸਮਾਜਿਕ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗਰੀਬਾਂ ਦਲਿਤਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਦਿਆਂ 24 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਨੋਟਿਸ ਅਚਾਨਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ?200-300 ਈ. ਵਿਚ ਮੌਰੀਆ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਰਜ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ…
    ਅੱਜ ਹਰ ਅਖ਼ਬਾਰ ਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਇਸ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਿਖਾਉਣ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਾਰੀ ਮਾਨਵਤਾ ਇਸ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮੌਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਕੇਵਲ ਯੂਰਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ। ਅੱਜ ਕੋਰੋਨਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਬਿਮਾਰ ਹਨ ਤੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ 1931 ਵਿਚ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁਣ ਆਏਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਲੰਬਾ ਕਰਫਿਊ ਰਹੇਗਾ, ਓਨਾ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਘਾਟਾ ਵਧੇਗਾ।
    ਭਾਰਤ ਵਾਸੀ ਹਰ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹੀ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਲੋਕਾਈ ਨੇ ਹਿੰਦੂ, ਸਿੱਖ, ਈਸਾਈ, ਮੁਸਲਿਮ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਲਾ ਕੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਸ਼ੰਦੇਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਸਾਲਾਂ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੰਗਰ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇਤਫਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਉਦਹਾਰਨਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ 19 ਨਾਮੀ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅੰਦਰ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫੈਲਾਈ ਹੈ, ਉਥੇ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤ ਹੈ। ਕਰੋਨਾ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੋਕ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।
    - ਬਘੇਲ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ, 99142-58142 ---ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੰਸਾਰ ਕਰੋਨਾ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋ ਚਿੰਤਤ ਹੈ।ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੀ ਕਾਇਨਾਤ ਉਦਾਸ ਨਜਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਇਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਅਪਣੇ ਅਪਣੇ ਮੁਲਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤਰੱਦਦ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।ਜੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਲੌਕ ਡਾਉਨ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਬਕਾਇਦਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਸਖਤੀ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ,ਜਿਸ ਦਾ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਸਮੱਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ,ਕਿਉਕਿ ਇਹ ਮਸਲਾ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਨਹੀ ਰਿਹਾ,ਬਲਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਬਚਣ ਦੇ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਹੈ,ਇਸ ਦੁਖ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਫਿਕਰਮੰਦ ਹਨ,ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਲੌਕ ਡਾਉਨ ਦੇ ਸਡ ਦਿਲ ਖੋਲ ਕੇ ਫੰਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ,ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਤਾਲਾਬੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇ ਚ ਭੁੱਖਾ ਨਾ ਰਹੇ।ਸਭ ਤੋ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
    ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਫੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚ ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਜੱਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ਖਾਤੇ ਦਾ ਨਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪੋਸਟ ਪਾ ਕੇ ਉਸਾਰੂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਨਾਮ ਨਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾ ਵਿਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾ ਦੇ ਦੋਸਤ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਨਾਮ ਨੂੰ ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿਚ ਨਾਮ ਰੱਖਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ। ਕਈਆਂ ਨੇ ਇਸ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
    -ਜ਼ਹੀਰ ਦੇਹਲਵੀ *ਰਾਜਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਬੜੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਚਾਚਾ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵੇਲੇ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਆਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੌਜ-ਮਸਤੀ ਤੇ ਐਸ਼ੋ-ਇਸ਼ਰਤ ਵਿਚ ਇੰਨੇ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵੱਲ ਪਰਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਗੀਰ ਤੋਂ ਡੇਢ-ਦੋ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਮਦਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਆਉਂਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਦਲ ਸੁੱਟਦੇ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਾਜ-ਸਜਾਵਟ, ਝਾੜ-ਫਾਨੂਸ, ਗੱਡੀਆਂ, ਕੱਪੜੇ ਆਦਿ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵਾਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਤੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ’ਚ ਮੁੜ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸੌਣ ਲਈ ਇਕ ਆਮ ਦਰੀ ਤੇ ਕੰਬਲ ਰੱਖਦੇ ਅਤੇ ਆਖਦੇ, ‘‘ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੰਗਤਾ ਹਾਂ।’’
    ਰਾਜਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀ98157-51332, 98152-43917 ਲੋਕ ਕਵੀ ਸੰਤ ਰਾਮ ੳੁਦਾਸੀ ਦਾ ਜਨਮ 20 ਅਪ੍ਰੈਲ 1939 ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਰਾੲੇਸਰ ਜ਼ਿਲਾ ਬਰਨਾਲਾ ਚ ਪਿਤਾ ਮੇਹਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਮਾਲਣ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਹੋੲਿਅਾ ਜੋ ਦਲਿਤਾਂ ਚ ਦਲਿਤ ਸਮਝੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਬੀ ਸਿੱਖ ਜਾਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ!ਗੁਰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੇ ਹੋੲੇ ੲਿਸ ਪਰਵਾਰ ਤੇ ਜਿਥੇ ਕੂਕਾ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ੳੁਥੇ ੳੁਹ ਗੁਅਾਂਢ ਪਿੰਡ ਮੂੰਮ ਦੇ ੳੁਦਾਸੀ ਸਾਧੂ ੲੀਸ਼ਰ ਦਾਸ ਦੇ ਵੀ ਸਰਧਾਲੂ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿਚ ੳੁਦਾਸੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਘਾਰੂ ਪੜਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ! ਮਾਪਿਅਾਂ ਨੇ ੳੁਦਾਸੀ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਚੜਾੳੁਣ ਦਾ ਵਚਨ ਕੀਤਾ ਹੋੲਿਅਾ ਸੀ ਪਰ ਸੰਤ ੲੀਸ਼ਰ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ੲਿਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਦਿੳੁ! ਜਿਥੇ ਦਾਦਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਤ ਰਾਮ ੳੁਦਾਸੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਦਕਿ ੳੁਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਗੁਰਦਾਸ ਸਿੰਘ, ਪਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹਰਦਾਸ ਸਿੰਘ ਸਨ ।ਛੋਟੇ ਦਾ ਨਾਂ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਕੋੲਿਲ ਹੈ!ਸੰਤ ਰਾਮ ੳੁਦਾਸੀ ਨੇ ਛੋਟੀ ੳੁਮਰ ਚ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ,ੳੁਹ ਜੇ.ਬੀ.ਟੀ ਕਰਕੇ ੧੯੬੦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਅਾਪਕ ਲੱਗ ਗਿਅਾ ਸੀ! ੳੁਸ ੳੁਪਰ ਕਮਿੳੁਨਿਸਟ ਲਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਤੇ ੳੁਹ ਬਰਨਾਲੇ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਅਾ ਹੋੲਿਅਾ ਸੀ! ਜਦ ਪੰਜਾਬ ਚ ੧੯੬੯ ਵਿਚ ਹਥਿਅਾਰਬੰਦ ਨਕਸਲਬਾੜੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ੳੁਦਾਸੀ ੲਿਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਅਾ ! ੳੁਸ ਨੇ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ੲਿੱਕ ਸੁਪਨਾ ਸੰਜੋੲਿਅਾ ਹੋੲਿਅਾ ਸੀ, ੳੁਸ ਨੂੰ ਦਲਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਰਤੀ…
    'ਪੰਜਾਬ', ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਬੋਲੀ ਦੋਵੇ ਹੀ ਖੋਹ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ' ਬਣਨ ਦੀ ਅਰਧ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਇਹ ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ 'ਲੰਗੜਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ' ਅਕਾਲੀ ਭਾਈਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸੀ ਲਾਲਸਾ ਕਾਰਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੂਹ-ਖਾਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਮੰਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਖੈਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਤਾਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ 'ਚੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ 'ਨਿਕਾਲਾ' ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
    ਪ੍ਰੋ ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ (ਡਾ)ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਆਰਥਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜ-ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਗੱਲ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਪਿੱਛੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸੂਬਾ ਬਣਨ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਬਾਰੇ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਗੱਲ ਹੋਈ ਹੈ।ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਦਾ ‘ਰਾਜੀਬਾਜੀ ਵੱਸਦਾ ਪੰਜਾਬ ” ਧਰਮ ਆਧਾਰ ਤੇ ਨਾ ਕੇਵਲ ਵੰਡਿਆ ਹੀ ਗਿਆ ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਸਪਰ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੇਆਮ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਬੀਜ ਵੀ ਬੀਜ਼ੇ ਗਏ। ਦੇਸ਼ ਵੰਡ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸੀ ਹੋਣੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਲਈ, ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਝੱਖੜ ਝਾਜੇਂ ਵਿਚ ‘ਉਮੀਦ’ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਿਕ ਚਿਰਾਗ ਬਣਿਆ ।
    ਕਰਾਂਤੀ ਪਾਲ , ਸੰਪਰਕ: 92165-3561717 ਅਕਤੂਬਰ, 1817 ਨੂੰ ਸਰ ਸਯਦ ਅਹਿਮਦ ਖਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਹੋਇਆ। 1857 ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਵਿਚੋਂ ਉਭਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਛੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮ ਵਿਰੋਧੀ ਮੰਨਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਚੇਤਨਾ ਲਗਾਈ। 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਭਾਰਤ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜੀ ਪੱਖ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅੰਗਰੇਜ਼ ਵੀ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪੱਖ ਤੋਂ ਪਿਛੜੇ ਰਹਿਣ। ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ 1883 ਵਿਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।

    ਸੈਕਸ਼ਨ-ਏ

    Image

    ਸੈਕਸ਼ਨ-ਬੀ

    Image

    ਸੈਕਸ਼ਨ-ਸੀ

    Image
    Image
    Image
    Image
    Image
    Image
    Image
    Image

    ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ

    ਜੱਜ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ

    ਜੱਜ ਨੇ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ

    ਪੰਚਕੂਲਾ , (ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ/ਲੱਖਾ ਸਿੰਘ) - ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਸੌਦਾ ਸਾਧ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰ...

    ਸੁਮੇਧ ਸੈਣੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੱਕ ਬਰਗਾੜੀ ਮੋਰਚਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ: ਮੰਡ

    ਸੁਮੇਧ ਸੈਣੀ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੱਕ ਬਰਗਾੜੀ ਮੋਰਚਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ: ਮੰਡ

    ਬਠਿੰਡਾ - ਮੁਤਵਾਜ਼ੀ ਜਥੇਦਾਰ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਜਸਟਿਸ ਰ...

    ਕੁੱਝ ਸਵਾਲ ਕਾਮਰੇਡ ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ ਨੂੰ ?

    ਕੁੱਝ ਸਵਾਲ ਕਾਮਰੇਡ ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ ਨੂੰ ?

    ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਨਵਾਂ ਜ਼ਮਾਨਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਕਾਮਰੇਡ ਜਤਿੰਦਰ ਪੰਨੂ ਦੀ ਇਕ ਵੀਡ...

    ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ

    ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਜੋਆਣਾ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ

    ਪਟਿਆਲਾ - ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਹੱਤਿਆ ਕੇਸ ਵਿਚ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜਾ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਭਾਈ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ...

    ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੀੜੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ: ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ

    ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੀੜੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰੀ: ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ

    ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ - ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ "...

    ਬੇਅਦਬੀ ਕਾਂਡ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਭੱਜਿਆ ਬਾਦਲ ਦਲ

    ਬੇਅਦਬੀ ਕਾਂਡ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਭੱਜਿਆ ਬਾਦਲ ਦਲ

    ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ- ਬੇਅਦਬੀ ਕਾਂਡ ਬਾਰੇ ਜਸਟਿਸ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਮਿਸਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਵਿਧਾਨ...

    The Sikh Spokesman Newspaper,
    Toronto, Canada.

    Published Every Thursday     
    Email : This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. 
    www.sikhspokesman.com
    Canada Tel : 905-497-1216
    India : 94632 16267

     

    Copyright © 2018, All Rights Reserved. Designed by TejInfo.Com